Zmysłowa wiolonczelistka

Jednym z najbardziej zmysłowych instrumentów jest wiolonczela. Ciepła w barwie, piękna w kształcie, czasami kapryśna- niczym kobieta. I właśnie o wiolonczelistce chciałabym dziś opowiedzieć. O Jacqueline du Pré.

Od początku była związana z wiolonczelą. Gdy miała cztery lata usłyszała w radiu pierwszy raz w życiu wiolonczelę. Była tak zachwycona, że poprosiła swoją matkę, Iris Greep, o zakup tego instrumentu. Matka, która była pianistką i pedagogiem na Royal Academy of Music w Londynie, specjalnie dla niej pisała proste utwory, które pozwoliły jej nauczyć się podstaw gry. Gdy miała pięć lat zaczęła naukę w London Cello School i wtedy też zaczęła się jej wielka kariera. Brała udział w konkursach, które wygrywała, a w których rywalizowała z własną siostrą Hilary, flecistką. W 1956 roku wygrała Guilhermina Suggia Award, a stypendium z nagrody wystarczyło na jej naukę w Guildhall School of Music w Londynie oraz na prywatne lekcje gry u Williama Pleeth.

Po raz pierwszy pojawiła się w telewizji pojawiła się w marcu 1959 roku, gdzie wystąpiła z koncertem Lalo dla BBC Television. W maju ten sam koncert powtórzyła w Cardiff z BBC Welsch Orchestra i dodatkowym nagraniem koncertu Haydna w studiu BBC z Królewską Orkiestrą Filharmoniczną. Rok później wygrała złoty medal w szkolnym konkursie na Guildhall i  w tym samym roku uczestniczyła w masterlass Pablo Casalsa. Pleeth zgłosił ją też do konkursu dla muzyków poniżej 30 roku życia, który wygrała. Opiekunem tego wydarzenia był Yehudi Menuhin, który zaproponował du Pré grę w trio z nim i jego siostrą.

Oficjalny debiut Jacqueline nastąpił w marcu 1961 roku, kiedy wystąpiła w Wigmore Hall z sonatami i suitami wiolonczelowymi. Debiut z towarzyszeniem orkiestry odbył się 21 marca 1962 na Królewskiej Sali Festiwalowej w Londynie, gdzie wystąpiła z koncertem Elgara, a towarzyszyła jej orkiestra symfoniczna BBC pod kierownictwem Rudolfa Schwarza. Koncert powtórzyła później w ramach festiwalu The Proms, a publiczność i krytycy bardzo ciepło przyjęli jej interpretację. Dzięki temu występowała na festiwalu aż do 1969 roku. Sam koncert nagrała w 1965 roku z Londyńską Orkiestrą Symroniczną i Johnem Barbirolli jako dyrygentem. Nagranie to stało się wzorem na całym świecie i do dnia dzisiejszego jest wciąż wydawane.

                                                

Du Pré podróżowała z koncertami po całym świecie. Występowała z najlepszymi orkiestrami, współpracowała z najlepszymi dyrygentami oraz instrumentalistami. Wyszła za mąż za Daniela Barenboima, dyrygenta oraz pianisty, z którym koncertowała i nagrywała płyty. Grała na dwóch Stradivariusach- wiolonczela z 1712 należała do Karla Davidova, a ta z 1673 roku jest nazywana „Stradivariusem du Pré”.

W okolicach 24 roku życia pojawiły się u Jacqueline zaburzenia czucia w palcach, a także drżenie rąk, co dla muzyka jest bardzo niebezpieczne. Kilka lat później diagnoza potwierdziła się- stwardnienie rozsiane. Doprowadziło to do nerwicy oraz kryzysu w małżeństwie i romansu ze swoim szwagrem. Ta historia została zekranizowana jako „Hilary i Jackie”. Du Pré w 1973 roku wystąpiła po raz ostatni. Choroba wymusiła na niej używanie wózka inwalidzkiego, aż w końcu doprowadziła do jej śmierci, gdy miała 42 lata.

Jacqueline du Pré jest do dziś wzorem dla muzyków. Sam Mścisław Rostropowicz przyznał, że mu dorównuje, a może nawet być lepszą wiolonczelistką od niego. Eugenia Zukerman pisała- „Wysoka, jasnowłosa i porywcza, wręcz owijała się wokół swojej wiolonczeli i grała z taką intymnością i intensywnością, że porywała publiczność. Była muzyczną lwicą, dziką, figlarną, namiętną”.

 Opracowała: Anna Przegrocka