Słowo o wyjątkowej kompozytorce

Jej matka, Maria Modlińska, była polką. Ojciec, Vincas Bacevičius, Litwinem. Z tego polsko-litewskiego związku narodziły się dzieci wyjątkowe, bo wszystkie związane ze sztuką. Jej bracia, Vytautas i Kiejstut, także byli kompozytorami, przy czym ten drugi był też rektorem Akademii Muzycznej w Łodzi. Miała też siostrę, Wandę, ale ta zaś była poetką i dziennikarką.

Grażyna Bacewicz była kompozytorką, skrzypaczką i wyjątkowym pedagogiem. Początkowo edukował ją ojciec, a od 10 roku życia uczyła się w Konserwatorium Muzycznym Heleny Kijeńskiej-Dobkiewiczowej w Łodzi. Tam grała na skrzypcach i fortepianie oraz uczęszczała na zajęcia teorii muzyki. Od 1924 roku kontynuowała naukę w Konserwatorium Warszawskim, w klasie skrzypiec Józefa Jarzębskiego, w klasie fortepianu Józefa Turczyńskiego oraz w klasie kompozycji Kazimierza Sikorskiego. W tym samym czasie studiowała filozofię na Uniwersytecie Warszawskim, które porzuciła po półtora roku, razem z nauką fortepianu. Konserwatorium ukończyła dwoma dyplomami w 1932 roku i rozpoczęła studia kompozytorskie w Ecole Normale de Musique w Paryżu, które były możliwe dzięki stypendium od Ignacego Jana Paderewskiego. Oprócz komponowania kontynuowała grę na skrzypcach u Henriego Toureta, a później u Carla Flescha.

Kariera solistyczna Bacewicz jest bardzo bogata. Na I Międzynarodowym Konkursie Skrzypcowym imienia Henryka Wieniawskiego w 1935 roku otrzymała pierwsze wyróżnienie. Przez kolejne trzy lata grała pierwsze skrzypce w warszawskiej Orkiestrze Polskiego Radia, którą prowadził Grzegorz Fitelberg. Do momentu wybuchu II wojny światowej, razem z Kiejstutem, dużo koncertowała po Europie, w trakcie grała konspiracyjnie, a po zakończeniu powróciła do tras koncertowych, aż do 1953 roku.

Po wojnie objęła stanowisko nauczyciela skrzypiec i teorii w łódzkim Państwowym Konserwatorium Muzycznym. Aż do śmierci była oddanym pedagogiem. Pracowała w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie ucząc kompozycji. Wielokrotnie była członkiem jury w konkursach kompozytorskich i skrzypcowych, zarówno w kraju, jak i za granicą. Napisała kryminalną powieść „Sidła”, tom opowiadań „Znak szczególny” oraz kilka innych powieści i nowel.

Jako skrzypaczka i kompozytorka, znakomita część jej kompozycji to utwory przeznaczone na skrzypce lub pozostałe smyczkowe instrumenty. Skomponowała wiele utworów na orkiestry smyczkowe, kameralne czy symfoniczne. Napisała wiele utworów na instrument solo z towarzyszeniem orkiestry, na składy kameralne, wokalno-instrumentalne, a nawet sceniczne. Wygrywała konkursy polskie i zagraniczne, była doceniania przez państwo Polskie, jest patronką Akademii Muzycznej w Łodzi oraz ośmiu szkół muzycznych. We Wrocławiu odbywa się Ogólnopolski Konkurs Skrzypcowy im. Grażyny Bacewicz Szkół Muzycznych I stopnia. W Łodzi zaś organizowane są: Międzynarodowy Festiwal Muzyczny, Międzynarodowy Konkurs Kompozytorski oraz Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy, wszystkie są jej imienia.

Do zapoznania się z twórczością wybitnej polskiej kompozytorki- zapraszamy.

Opracowała: Anna Przegrocka